Kurdybanek

Co to jest kurdybanek?

Bluszczyk kurdybanek należy do rodziny jasnotowatych. Jest niską rośliną płożącą. Posiada sercowate, ząbkowane liście i drobne kwiaty o zabarwieniu niebieskim lub fioletowym (najczęściej). Kurdybanek to roślina odporna, dlatego rośnie dziko w różnych warunkach – zarówno na suchych łąkach, jak i na terenach wilgotnych. Dawniej stosowany był jako przyprawa, która nadawała potrawom korzennego smaku. Dzisiaj roślina znajduje zastosowanie w ziołolecznictwie i fitoterapii. Warto sadzić ją w ogrodzie jako roślinę miododajną i ozdobną. Natomiast w kontekście właściwości prozdrowotnych należy docenić zwłaszcza jej działanie dezynfekujące i wspomagające układ oddechowy.

Jak wygląda bluszczyk kurdybanek?

Kurdybanek jest rośliną pospolitą, jednak mało kto potrafi ją rozpoznać. Bluszczyk charakteryzuje się płożącymi, zakorzenionymi w węzłach pędami. Może osiągać długość do kilkudziesięciu centymetrów. Posiada sercowate listki z wyraźnymi klapami o intensywnie zielonej barwie, z lekko owłosioną powierzchnią. Jego kwiaty są niewielkie, zwykle mają kolor fioletowoniebieski, rzadziej biały. Roślina kwitnie od kwietnia do czerwca. Rośnie dziko w lasach liściastych i mieszanych, w zaroślach i na łąkach. Bywa sadzona także w ogrodach jako roślina ozdobna, która dobrze radzi sobie zwłaszcza w cienistych zakątkach.

Kurdybanek – odmiany

Bluszczyk kurdybanek Glechoma hederacea nie ma odmian gatunkowych. Istnieją jednak odmiany hodowlane rośliny, a najpopularniejszą z nich jest Variegata. Roślina jest byliną osiągającą 20 cm wysokości. Ma płożącą, zakorzeniającą się łodygę i liście zimotrwałe zielone z białym obrzeżem. Ich kształt jest okrągło-nerkowaty, z karbowanym zakończeniem. Kwiaty kurdybanka zbierają się w okółki, a ich kolor to odcień fioletowo-niebieski. Roślina nadaje się do okrywania powierzchni. Może być uprawiana także w pojemnikach. Dobrze rośnie na stanowiskach cienistych i półcienistych.

Kurdybanek – właściwości

Bluszczyk kurdybanek ma bogaty skład chemiczny, który odpowiada za jego właściwości. Zawiera między innymi garbniki, olejki eteryczne, flawonoidy, saponiny, kwas askorbinowy, czyli witaminę C oraz związki triterpenowe. W jego składzie trzeba wymienić także cholinę, glechominę, żywice i sole mineralne. Ponieważ kurdybanek zawiera dużą ilość związków polifenolowych, ma silne właściwości antyoksydacyjne. Z kolei za sprawą rutyny, kwasu chlorogenowego i kwasu rozmarynowego działa przeciwzapalnie. Roślinie przypisuje się również właściwości przeciwalergiczne, przeciwbakteryjne, immunomodulujące i przeciwcukrzycowe.

Kurdybanek jako zioło lecznicze

Kurdybanek znajduje zastosowanie w medycynie ludowej jako zioło lecznicze. Produkt wspiera trawienie, stymulując wydzielanie soków trawiennych. Jest to możliwe dzięki olejkom eterycznym, które pobudzają wydzielanie kwasu solnego. Dodatkowo, roślina zawiera garbniki, które mają właściwości ściągające względem błony śluzowej przewodu pokarmowego, co okazuje się pomocne między innymi przy biegunkach. Kurdybanek wspiera także pracę układu oddechowego. Dzięki flawonoidom działa przeciwzapalnie, łagodząc objawy zapalenia oskrzeli i innych części układu oddechowego. Wspomaga też leczenie niedrożności nosa i zatok. Roślina ma właściwości przeciwzapalne i przeciwbakteryjne, dlatego często stosowana jest zewnętrznie na problemy skórne i uszkodzenia skóry (oparzenia). Przyspiesza proces gojenia się ran i łagodzi stany zapalne. Dodatkowo, kurdybanek działa też moczopędnie, stymulując pracę nerek, dlatego wspiera oczyszczanie organizmu z toksyn i eliminację nadmiaru wody z komórek. Może wzmacniać też zdrowie serca, poprawiając elastyczność naczyń krwionośnych i funkcjonowanie całego układu krążenia.

Na co pomaga kurdybanek bluszczyk?

Kurdybanek znajduje zastosowanie przy problemach ze strony układu pokarmowego i infekcjach dróg oddechowych. Roślina wpływa korzystnie na wydzielanie żółci i pracę wątroby. Ułatwia odkrztuszanie zalegającej w drogach oddechowych wydzieliny. Ułatwia leczenie przeziębień, bólu gardła, zapalenia zatok, nieżytu nosa czy zapalenia oskrzeli. Jest pomocna także przy zaburzeniach pracy układu moczowego, schorzeniach oczu i chorobach skórnych. Roślina:

• stymuluje trawienie,
• poprawia przemianę materii,
• zwiększa apetyt,
• przeciwdziała tworzeniu się kamieni cholesterolowych,
• oczyszcza wątrobę z toksyn,
• zmniejsza ryzyko zastojów żółci i powstawania kamieni żółciowych.

Kurdybanek ma też właściwości uspokajające. Pomaga wyciszyć się i ułatwia zasypianie. Szerokie zastosowanie znajduje również w kosmetyce. Działa przeciwgrzybicznie, przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie. Zewnętrznie warto więc stosować go na trądzik, łupież, trudno gorące się rany, zmiany o charakterze ropnym czy skaleczenia. Zioło może wspierać też leczenie egzemy, wysypki i oparzeń.

Bluszczyk kurdybanek na serce

Kurdybanek wspiera pracę serca, regulując jego rytm, łagodząc stres i niwelując niepokój. Roślina obniża ciśnienie krwi i poprawia krążenie. Może też łagodzić takie zaburzenia rytmu serca, jak arytmia. Zioło poprawia elastyczność naczyń krwionośnych i przeciwdziała miażdżycy.

Kurdybanek na kaszel

Kurdybanek pomaga na kaszel i może być stosowany między innymi na przewlekły nieżyt oskrzeli. Roślina działa wykrztuśnie, co znaczy, że uławia usuwanie zalegającej wydzieliny i rozszerza oskrzela. Zioło ma właściwości rozkurczowe – działa rozkurczowo na mięśnie gładkie dróg oddechowych, dlatego ułatwia oddychanie. Można też przypisać mu właściwości przeciwzapalne, dlatego kurdybanek powinien złagodzić stan zapalny w drogach oddechowych.

Kurdybanek na przeziębienie

Kurdybanek może być stosowany na objawy przeziębienia i infekcje górnych dróg oddechowych. Zioło jest pomocne przy leczeniu zapalenia ucha, zatok, oskrzeli i gardła. Łagodzi kaszel i duszności, a także wspiera oczyszczanie płuc z zalegającej w nich wydzieliny.

Kurdybanek na odchudzanie

Kurdybanek może poniekąd wspierać odchudzanie, ponieważ pobudza trawienie (wydzielanie soków trawiennych) i przyspiesza przemianę materii. Nie wpływa jednak znacząco na proces spalania tłuszczu. Warto stosować go na diecie, aby zmniejszyć obrzęki i usunąć z organizmu nadmiar wody, co przełoży się na zmniejszenie obwodu niektórych partii ciała. Kurdybanek pobudza bowiem pracę nerek, zwiększając wydalanie moczu, a wraz z nim zalegających w komórkach płynów.

Bluszczyk kurdybanek – herbata

Z prozdrowotnych właściwości kurdybanku można korzystać, zaparzając herbatę z gotowego suszu ziołowego. Herbata z kurdybanku ma korzenny, nieco gorzki smak. Przypomina on kolendrę lub bazylię. Napar charakteryzuje także jasnożółty kolor. Przygotowanie herbaty z zioła nie jest skomplikowane. Wystarczy zalać susz wrzącą wodą i odstawić do zaparzenia pod przykryciem. Po 10 minutach napar należy przecedzić. Do herbaty można dodać cytrynę i miód. Działanie wzmacniające właściwości kurdybanku będą miały natomiast takie zioła jak szałwia czy arcydzięgiel.

Kurdybanek – nalewka

Kurdybanek służy również do przygotowania nalewki na bazie wódki lub mocniejszego alkoholu. Czas maceracji powinien wynosić około 14 dni. Po tym okresie nalewkę należy przecedzić i przechowywać w ciemnym miejscu. Zalecana dawka nalewki to 1-2 łyżeczki do 4 razy dziennie, po rozcieńczeniu w wodzie (50 ml). Produkt można stosować wewnętrznie (na odporność, na trawienie, dla zdrowia serca) i zewnętrznie. Sprawdzi się do przemywania wyprysków, stanów zapalnych i zmian trądzikowych. Będzie też pomocny przy łupieżu wywołanym przez drożdżaki. Nalewka ściągnie skórę, poprawi ukrwienie, zahamuje rozwój patogenów i zmniejszy łojotok.

Kurdybanek – syrop

Syrop z kurdybanku wymaga długotrwałego gotowania rośliny, a następnie połączenia takiego naparu z miodem i cytryną. Produkt wystarczy mieszać później z wodą lub dodawać do herbaty. W takiej formie można przyjmować go między innymi w sytuacjach stresowych na uspokojenie, a także w celu oczyszczenia organizmu z toksyn, wsparcia odporności czy usprawnienia procesów trawiennych.

Jak przygotować napar z kurdybanku?

Przygotowanie naparu z kurdybanku nie jest trudne ani czasochłonne. Należy wykorzystać w tym celu 1 lub 2 łyżeczki suszonego ziela i zalać je szklanką wrzącej wody. Następnie wystarczy przykryć napar na około 15 minut i po tym czasie odcedzić. Parzenie można skrócić do 10 minut. Odcedzanie resztki ziela nie jest konieczne. Napój można pić na ciepło oraz po przestudzeniu. Dozwolone jest też łączenie rośliny, na przykład z miętą czy rumiankiem. Do smaku napój można posłodzić miodem lub cukrem.

Kurdybanek dla dzieci

Z uwagi na zawarty w kurdybanku pulegon (ma działanie hepatotoksyczne i drażniące na przewód pokarmowy) roślina powinna być stosowana ostrożnie u małych dzieci – najlepiej po konsultacji z pediatrą. Zioło można podawać dzieciom, które ukończyły 7. rok życia, jednak w dawce mniejszej niż w przypadku osób dorosłych. Roślina będzie pomocna między innymi przy naturalnym leczeniu infekcji i przeziębienia.

Kurdybanek – przeciwwskazania

Kurdybanek jest uważany za bezpieczne zioło, ale nie powinien być spożywany bez konsultacji z lekarzem przez kobiety w ciąży i karmiące matki. Ostrożności wymaga również stosowanie zioła w przypadku osób chorych na padaczkę, z problemami jelitowymi i żołądkowymi, a także u stosujących dietę lekkostrawną. Po kurdybanek nie mogą sięgać też osoby uczulone na inne rośliny z rodziny jasnotowatych.