Olej z pestek dyni – jak powstaje, czym się wyróżnia i jak go wykorzystać?

Olej z pestek dyni wyróżnia się intensywnym zielonym kolorem i orzechowym aromatem. Jako jeden z nielicznych doskonale sprawdza się zarówno w potrawach wytrawnych, jak i w roli dodatku do deserów. Jego charakterystyczną cechą jest także działanie przeciwpasożytnicze, które zawdzięcza obecnym w pestkach kukurbitacynom. Co warto wiedzieć na temat tego produktu?

SPIS TREŚCI:

  1. Z czego powstaje olej dyniowy?
  2. Jak wygląda i jak smakuje olej z dyni?
  3. Do czego pasuje olej z dyni?
  4. Jak rozpoznać dobrej jakości olej z pestek dyni?
  5. Dlaczego warto wybierać olej dyniowy tłoczony na zimno?
  6. Jak przechowywać tłoczony na zimno olej z pestek dyni?
  7. Czego nie wolno robić z olejem dyniowym?
  8. Kto powinien regularnie spożywać olej z pestek dyni?
  9. Jakie właściwości ma olej z pestek dyni?
  10. Olej dyniowy w pielęgnacji

Z czego powstaje olej dyniowy?

Olej dyniowy powstaje z nasion dyni – surowych, nieprażonych. Podlegają one procesowi tłoczenia na zimno, co istotne dla zachowania zawartych w pestkach składników bioaktywnych. Do produkcji oleju wykorzystuje się przede wszystkim nasiona najbardziej zasobne w tłuszcz. To pestki dyni odpowiadają za smak, kolor oraz właściwości prozdrowotne gotowego produktu.

Nasiona dyni są bogate w nienasycone kwasy tłuszczowe, w tym kwasy omega 6 i omega 9. Zawierają także fitosterole, skwalen, karotenoidy oraz witaminy i minerały, takie jak:

  • witamina E,
  • witamina A,
  • witamina C,
  • witamina D,
  • witaminy z grupy B,
  • cynk,
  • selen,
  • potas,
  • magnez.

W oleju z pestek dyni obecne są też alkaloidy – wspomniane kukurbitacyny – toksyczne dla pasożytów układu pokarmowego. Z tego względu pestki dyni i wytłoczony z nich olej są polecane jako naturalny produkt o działaniu przeciwpasożytniczym.

 

Do produkcji oleju wykorzystuje się przede wszystkim nasiona najbardziej zasobne w tłuszcz. To pestki dyni odpowiadają za smak, kolor oraz właściwości prozdrowotne gotowego produktu.

 

Jak wygląda i jak smakuje olej z dyni?

Olej z pestek dyni ma głęboką, ciemnozieloną barwę i wyrazisty smak, przywodzący na myśl dynię i orzechy. Jego konsystencja jest gęsta i aksamitna. Walory smakowe produktu sprawiają, że pasuje zarówno do sałatek i surówek, jak i do deserów, np. do lodów waniliowych. Nietypowy kolor oleju wynika przede wszystkim z zawartych w pestkach naturalnych barwników – karotenoidów i chlorofilu. Pestki dyni są ciemnozielone, ale zawierają nie tylko zielony chlorofil, lecz również czerwonawe karotenoidy. Podczas tłoczenia barwniki te przenikają do oleju, nadając mu jego charakterystyczną barwę. Ta zmienia się jednak w zależności od ilości produktu. Przy cienkiej warstwie oleju dominujący pozostaje kolor zielony – kolor chlorofilu. Jednak w większej ilości można dostrzec już odcienie czerwieni czy brązu, za które odpowiadają obecne w produkcie karotenoidy. Za głęboki smak oleju odpowiedzialny jest natomiast proces tłoczenia na zimno, który pozwala zachować zarówno oryginalne walory smakowe pestek dyni, jak i ich skład chemiczny.

Widok z góry na rozlany na talerzu olej dyniowy oraz ułożone dookoła kanapki.

Do czego pasuje olej z dyni?

Olej dyniowy cieszy się dużą popularnością w kuchni, ponieważ ma ciekawy smak i jeszcze ciekawszy wygląd. Pozwala udekorować talerz intensywnym odcieniem zieleni, nadając daniu świeżość i intrygujący charakter. Pasuje zarówno do dań wytrawnych, jak i do deserów. Najczęściej dodawany jest do:

Możliwości wykorzystania oleju dyniowego w kuchni są niemal nieograniczone, jednak warto pamiętać, aby olej zimnotłoczony dodawać do potraw przygotowywanych bez obróbki termicznej lub dopiero po ich ostudzeniu. Nie należy więc stosować oleju dyniowego tłoczonego na zimno do podsmażania warzyw czy gotowania zupy. Można natomiast polać nim zupę krem już po przelaniu jej do miski czy nasączyć nim opieczony wcześniej kawałek chleba. Olej z pestek dyni sprawdza się również jako nietypowy dodatek do deserów, zwłaszcza do lodów o delikatnym smaku, np. waniliowych czy śmietankowych.

Jak rozpoznać dobrej jakości olej z pestek dyni?

W sklepach można znaleźć zarówno zwykły olej z pestek dyni, jak i wysokiej jakości produkt tłoczony na zimno, nierafinowany i niefiltrowany, będący prawdziwą esencją naturalnych pestek. Olej wytłoczony na zimno da się rozpoznać po smaku i wyglądzie. Najzdrowszy będzie charakteryzował się:

  • głębokim kolorem ciemnozielonym z czerwonawymi refleksami widocznymi pod światło przy większej ilości produktu,
  • wyrazistym, głębokim smakiem z nutą orzechów,
  • intensywnym zapachem, przywodzącym na myśl prażone orzechy,
  • naturalną mętnością i osadem obecnym na dnie (wynika z braku filtracji).

Oryginalny olej zimnotłoczony zawsze pakowany jest również do szklanych, ciemnych butelek, które mają chronić swoją zawartość przed szkodliwym działaniem promieni słonecznych.

 

Warto pamiętać, aby olej dyniowy zimnotłoczony dodawać do potraw przygotowywanych bez obróbki termicznej lub dopiero po ich ostudzeniu.

 

Dlaczego warto wybierać olej dyniowy tłoczony na zimno?

Wytłoczony na zimno olej z pestek dyni jest nie tylko bardziej wyrazisty w smaku, ale przede wszystkim zdrowszy niż standardowy olej rafinowany. Dzięki procesowi tłoczenia w prasach ślimakowych bez nadmiernej temperatury zachowuje on znacznie więcej właściwości produktu, z którego powstaje – pestek dyni. Oznacza to, że ma ich kolor, smak, aromat i skład chemiczny oraz właściwości prozdrowotne. Proces rafinacji sprawia, że olej jest w dużym stopniu oczyszczany z naturalnych substancji bioaktywnych. Pozwala to wydłużyć jego przydatność do spożycia, ale odbiera mu zarówno smak i aromat, jak i właściwości. Jeśli więc olej dyniowy wybierany jest dla walorów organoleptycznych i działania prozdrowotnego, powinien to być produkt tłoczony na zimno, spożywany w prawidłowy sposób, czyli w temperaturze do 38 stopni Celsjusza.

Kobieta w średnim wieku dodaje łyżczką olej dyniowy do sałatki warzywnej.

Jak przechowywać tłoczony na zimno olej z pestek dyni?

Olej tłoczony na zimno jest wrażliwy na działanie wysokiej temperatury, promieni słonecznych i samego tlenu. Nie należy trzymać go na kuchennym blacie ani w szafce zlokalizowanej w pobliżu źródeł ciepła, np. przy piekarniku. Przed otwarciem produkt powinien być przechowywany w ciemnym, chłodnym miejscu. Natomiast po pierwszym otwarciu butelki – w lodówce. Nawet oryginalnie zamknięty olej zimnotłoczony z pestek dyni nie może również zalegać w szafce miesiącami. Z reguły jego zalecany termin do spożycia jest stosunkowo krótki i wynosi maksymalnie 6 miesięcy od daty tłoczenia, a po otwarciu – maksymalnie 3 miesiące.

Czego nie wolno robić z olejem dyniowym?

Po zakupie dobrej jakości oleju dyniowego warto dowiedzieć się, jak z niego korzystać i czego nie robić, aby nie stracić jego właściwości. Oleju zimnotłoczonego z pestek dyni nie należy:

  • używać do obróbki termicznej takiej jak gotowanie, pieczenie, smażenie – produkt ma niską temperaturę dymienia i zawiera kwasy tłuszczowe nienasycone wrażliwe na ciepło, dlatego pod wpływem podgrzewania traci swoje właściwości prozdrowotne,
  • przechowywać w miejscu nasłonecznionym i ciepłym, np. blisko kuchenki, na parapecie,
  • przechowywać w szafce po otwarciu butelki,
  • pozostawiać w niedokręconej butelce – kontakt z tlenem przyspiesza niszczenie struktury kwasów tłuszczowych, prowadząc do utleniania (jełczenia) oleju,
  • używać po terminie przydatności do spożycia lub przy oznakach utlenienia – nie ma już swoich oryginalnych właściwości prozdrowotnych, a nawet grozi zatruciem pokarmowym (nadal można jednak używać go do pielęgnacji),
  • spożywać w nadmiernej ilości – z uwagi na wysoką kaloryczność tłuszczów (nawet tych roślinnych) olej należy spożywać w określonej dawce dziennej, najczęściej 1-2 łyżki dla osoby dorosłej.

 

Wytłoczony na zimno olej z pestek dyni jest nie tylko bardziej wyrazisty w smaku, ale przede wszystkim zdrowszy niż standardowy olej rafinowany.

 

Kto powinien regularnie spożywać olej z pestek dyni?

Olej dyniowy jest w szczególności polecany mężczyznom. Ze względu na wysoką zawartość cynku działa korzystnie zarówno na męską płodność, jak i na funkcjonowanie prostaty. Jest to jedna z najlepiej udokumentowanych właściwości tego produktu. Olej dyniowy działa na poziomie enzymatycznym, hamując aktywność enzymu, który pośrednio odpowiada za stymulację rozrostu komórek prostaty. Wynika to z zawartych w nim fitosteroli, które choć działają słabiej niż leki, nie niosą za sobą typowych dla nich efektów ubocznych. Jednocześnie olej z pestek dyni dostarcza organizmowi cynku, czyli minerału kumulowanego w prostacie, a zatem uzupełnia niedobory tego pierwiastka, które mogą być potęgowane przez stosowane leki. Olej dyniowy dla mężczyzn pomaga również na łysienie, w tym na łysienie androgenowe.

Starszy mężczyzna podczas jedzenia kanapek z pesto i olejem dyniowym na śniadanie.

Jakie właściwości ma olej z pestek dyni?

Poza korzystnym wpływem na płodność i funkcjonowanie prostaty, olej z pestek dyni może pochwalić się również pozytywnym wpływem na pracę układu sercowo-naczyniowego. Zawiera dużą ilość nienasyconych kwasów tłuszczowych, dlatego może:

  • regulować poziom cholesterolu we krwi,
  • poprawiać profil lipidowy,
  • zwiększać elastyczność naczyń krwionośnych.

Jego właściwości wynikają między innymi z ograniczenia wchłaniania cholesterolu z przewodu pokarmowego przez obecne w oleju fitosterole. Poza tym produkt:

  • wpływa pozytywnie na układ nerwowy za sprawą obecnych w nim witamin z grupy B i magnezu,
  • poprawia komfort psychiczny dzięki obecności tryptofanu,
  • działa antyoksydacyjnie i przeciwzapalnie między innymi za sprawą witaminy E, skwalenu i karotenoidów.

Właściwości antyoksydacyjne oleju sprawiają, że jego regularne spożycie może chronić organizm przed rozwojem chorób cywilizacyjnych. Jak zostało wspomniane, olej ma też naturalne działanie przeciwpasożytnicze. Dzięki alkaloidom uszkadza układ nerwowy pasożytów układu pokarmowego, takich jak glisty, tasiemce czy owsiki.

 

Olej dyniowy jest w szczególności polecany mężczyznom. Ze względu na wysoką zawartość cynku działa korzystnie zarówno na męską płodność, jak i na funkcjonowanie prostaty.

 

Olej dyniowy w pielęgnacji

Podobnie jak inne oleje roślinne olej z pestek dyni można wykorzystywać także w pielęgnacji. Jest on odpowiedni dla posiadaczy cery suchej, tłustej, trądzikowej i dojrzałej. Zawiera:

  • kwasy tłuszczowe, które nawilżają naskórek i wzmacniają jego naturalną barierę ochronną,
  • cynk, który działa przeciwzapalnie i wspiera regenerację,
  • witaminę E, która działa przeciwutleniająco,
  • witaminę A, która przyspiesza regenerację komórek skóry.

W jakim celu warto sięgnąć po olej dyniowy na skórę? Taki naturalny kosmetyk pozwala poprawić natłuszczenie i odżywienie skóry, chroniąc ja przed przesuszeniem i umożliwiając jej regenerację. Pomaga także:

  • walczyć z cerą przetłuszczającą się,
  • regulować wydzielanie sebum,
  • zmniejszyć ilość wyprysków i zaskórników,
  • spowolnić proces starzenia się skóry,
  • złagodzić stany zapalne i podrażnienia,
  • poprawić koloryt cery.

Olej z dyni można stosować również na włosy i skórę głowy, między innymi przy problemie związanym z nadmiernym wypadaniem włosów.

Dodaj komentarz